قارچ گانودرما چیست + فواید آن

گانودرما یک قارچ تاریخی است که برای ارتقای سلامت و طول عمر در چین، ژاپن و سایر کشورهای آسیایی استفاده می شود. این یک قارچ بزرگ و تیره با نمای بیرونی براق و بافت چوبی است. کلمه لاتین lucidus به معنای “براق” یا “درخشنده” است و به ظاهر قهوه ای رنگ شده سطح قارچ اشاره دارد. در چین ، G. lucidum lingzhi نامیده می شود ، در حالی که در ژاپن نام خانواده Ganodermataceae rishi یا mannentake است.

انواع محصولات تجاری گانودرما در اشکال مختلف مانند پودر، مکمل های غذایی و چای موجود است. این ها از قسمت های مختلف قارچ از جمله میسلیوم ها، هاگ ها و بدن میوه تولید می شوند  .کاربردهای خاص و مزایای سلامتی لینژی شامل کنترل سطح گلوکز خون، تعدیل سیستم ایمنی، محافظت از کبد، باکتریوستاز و غیره است. باورهای مختلف در مورد فواید سلامتی آن عمدتاً بر شواهد حکایتی، استفاده سنتی و آداب و رسوم فرهنگی استوار است. با این حال، گزارش‌های اخیر از برخی ادعاهای قدیمی درباره فواید سلامتی lingzhi پشتیبانی علمی می‌کند. گونه‌های گانودرما در سرتاسر جهان یافت می‌شوند و از ویژگی‌های مختلفی مانند شکل و رنگ (قرمز، سیاه، آبی/سبز، سفید، زرد و بنفش) بدن میوه، ویژگی میزبان و منشاء جغرافیایی برای شناسایی استفاده می‌شود.

ترکیبات اصلی قارچ گانودرما لوسیدوم
درصد وزنی بیشتر قارچ‌ها نزدیک 90 درصد آب است و مابقی شامل دیگر ترکیبات درشت‌مغذی و ریزمغذی‌هاست. در گونه‌ای از قارچ گانودرما لوسیدوم، ترکیبات اصلی شامل 1/8 درصد خاکستر، 26-28 درصد کربوهیدرات، 3-5 درصد چربی خام و 59 درصد فیبر خام و بین 7 تا 8 درصد پروتئین بودند .  قارچ گانودرما شامل بیش از چهارصد ترکیب فعال زیستی است که از آن میان می‌توان به ترپنوئید‌ها، استرول‌ها، استروئید‌ها، اسیدهای چرب، فنل‌ها، نوکلئوتیدها و مشتقات آن‌ها، گلیکوپروتئین‌ها و پلی‌ساکارید‌ها اشاره کرد. نکته حائز اهمیت آن است که این قارچ شامل تمامی اسید‌های آمینه ضروری بوده و به‌خصوص سرشار از دو اسیدآمینه لیزین و لوسین است. در همین حال، میزان اسیدهای چرب غیراشباع این قارچ با توجه به درصد پایین حجم کل چربی آن مزیت دیگر این قارچ به شمار می‌آید . حدود صد نوع پلی‌ساکارید از بخش‌های مختلف این قارچ جدا شده که از مزیت‌های شناخته‌شده آن‌ها می‌توان به خواص آنتی‌اکسیدانی ، تقویت‌کننده سیستم ایمنی و ضدباکتریایی اشاره کرد  . تری‌ترپنوئیدهای شناخته‌شده این قارچ نیز بالغ بر 140 نوع مختلف به صورت‌های گانودریک اسید و گانولوسیدیک اسید‌های متعدد هستند. در بین ترکیبات نامبرده ، تا کنون سه ترکیب فعال پلی‌ساکارید‌ها، پروتئین‌های پیوسته به کربوهیدرات‌ها و تری‌ترپنوئیدها در کنترل قند خون نقش مؤثرتری داشته‌اند که درصد آن‌ها در گونه‌های مختلف این قارچ متفاوت است .

اجزای فعال زیستی  گانودرما

گانودرما حاوی طیف گسترده ای از مولکول های فعال زیستی مانند ترپنوئیدها است . استروئیدها ، فنل ها ، نوکلئوتیدها و مشتقات آنها ، گلیکوپروتئین ها و پلی ساکاریدها. پروتئین های قارچ حاوی تمام اسیدهای آمینه ضروری هستند و به ویژه غنی از لیزین و لوسین هستند. محتوای چربی کل کم و نسبت بالای اسیدهای چرب چند غیراشباع نسبت به کل اسیدهای چرب قارچ، عوامل مهمی در ارزش سلامتی قارچ در نظر گرفته می‌شوند.

تری ترپن ها
ترپن ها دسته ای از ترکیبات طبیعی هستند که اسکلت کربن آنها از یک یا چند واحد ایزوپرن C5 تشکیل شده است. همچنین مشخص شده است که ترپن ها دارای فعالیت ضد التهابی، ضد توموری و کاهش چربی خون هستند. ترپن‌های موجود در جینکو بیلوبا، رزماری (Rosemarinus   officinali و جینسنگ (Panax ginseng) به اثرات ارتقاء سلامت این گیاهان کمک می‌کنند. استخراج تری ترپن ها معمولاً با استفاده از متانول، اتانول، استون، کلروفرم، اتر یا مخلوطی از این حلال ها انجام می شود. عصاره ها را می توان با روش های مختلف جداسازی، از جمله HPLC معمولی و فاز معکوس، خالص سازی کرد. اولین تری ترپن های جدا شده از G. lucidum به نام اسیدهای گانودریک A و B است.

فعالیت ضد سرطانی ضد تومور

عصاره تری ترپن G. lucidum به عنوان القای آپوپتوز رده های سلولی سرطانی انسان شناخته شده است. با این حال، فعالیت سیتوتوکسیک تری ترپن ها به طور قابل توجهی در زیر انواع مختلف تری ترپن ها متفاوت بود. اکثر تری ترپنوئیدهای استخراج شده و شناسایی شده از گانودرما فعالیت های بیولوژیکی قوی نشان داده اند .اسیدهای گانودریک جدا شده از گانودرما ضد ویروسی، ضد سرطانی، آنتی اکسیدانی، محافظ کبدی، سیتوتوکسیک، تجمع ضد پلاکتی و مهار آزادسازی هیستامین و فعالیت های هیپوکلسترولمیک را نشان داده است. مکانیسم های شناخته شده ای که از طریق آن عصاره های G. lucidum فعالیت های ضد سرطانی را نشان می دهند شامل مهار مستقیم تکثیر سلولی از طریق توقف چرخه سلولی خاص سرطان و آپوپتوز است. مطالعات مختلف دیگر نیز نشان داده اند که عصاره های تری ترپنی G. lucidum دارای فعالیت آنتی اکسیدانی هستند و با از بین بردن مستقیم رادیکال های آزاد تولید شده در سلول به دلیل افزایش فعالیت سوپراکسید دیسموتاز و کاتالاز که آنزیم های دخیل هستند، می توانند آسیب اکسیداتیو را کاهش دهند.در مطالعات اخیر نشان داده شده که تری ترپن‌های کل از G. lucidum در کاهش سطوح پراکسیداسیون لیپیدی و اکسیداسیون پروتئین به مقادیر نزدیک به نرمال در بافت‌های کبد و مغز در موش‌های آلبینو سوئیسی در شرایط in vivo بسیار مؤثر بودند. تری ترپن های تام، زمانی که تحت شرایط داخل بدن تجویز می شوند، در بازگرداندن فعالیت آنزیم های آنتی اکسیدانی و سطح گلوتاتیون در کبد و مغز موش های تحت تابش نیز موفق هستند.

فعالیت ضد ویروسی

ال-مکاوی و همکاران (1998) 13 ترکیب را برای فعالیت ضد HIV جدا شده از G. lucidum مورد سنجش قرار دادند.

اسید گانودریک جدا شده از G. lucidum اثرات مهاری بر روی تکثیر ویروس هپاتیت (B (HBV در سلول‌های HepG2215 (رده سلولی تولیدکننده HepG2-HBV) در طی 8 روز نشان داد. تولید آنتی ژن سطحی (HBV (HBsAg و آنتی ژن (HBV e (HBeAg به ترتیب 20% و 44% از گروه شاهد بدون تیمار گانودریک اسید بودند .

پلی ساکاریدهای استخراج شده از گانودرما

پلی ساکاریدهای G. lucidum  طیف گسترده ای از فعالیت های زیستی ، از جمله اثرات ضد التهابی ، کاهش قند خون ، ضد زخم ، ضد تومور زایی و تحریک کننده ایمنی را نشان می دهند . پلی ساکاریدها معمولاً با استخراج با آب گرم و سپس ته نشینی با اتانول یا متانول از قارچ به دست می آیند، اما می توان آنها را با آب و قلیایی نیز استخراج کرد. تجزیه و تحلیل ساختاری GL-PS ها نشان می دهد که گلوکز جزء اصلی قند آنها است .با این حال، GL-PS ها هتروپلیمر هستند و همچنین می توانند حاوی زایلوز، مانوز، گالاکتوز، و فروکتوز باشند .

بسیاری از محصولات پلی ساکارید تصفیه شده استخراج شده از G. lucidum اکنون به عنوان درمان بدون نسخه برای بیماری های مزمن، از جمله سرطان و بیماری های کبدی به بازار عرضه می شوند.

سایر اجزای مفید استخراج شده از گانودرما

فسفر، گوگرد، پتاسیم، کلسیم و منیزیم اجزای اصلی معدنی آنها هستند. آهن، سدیم، روی، مس، منگنز و استرانسیم نیز در مقادیر کمتری مانند فلزات سنگین سرب، کادمیوم و جیوه شناسایی شدند.

ژرمانیوم از نظر غلظت (489 میکروگرم در گرم) در بین مواد معدنی شناسایی شده در بدن میوه G. lucidum جمع آوری شده  بالاترین میزان بود.این ماده معدنی به ترتیب در بسیاری از غذاهای گیاهی از جمله جینسینگ، آلوئه ورا و سیر وجود دارد. اگرچه ژرمانیوم یک عنصر ضروری نیست، اما در دوزهای پایین، دارای فعالیت های تقویت کننده سیستم ایمنی، ضد تومور، آنتی اکسیدان و ضد جهش زایی است. G. lucidum حاوی برخی ترکیبات دیگر است که ممکن است در اثر دارویی گزارش شده آن نقش داشته باشد، مانند پروتئین ها و لکتین ها.

محتوای پروتئین G. lucidum خشک شده حدود 7-8٪ است که کمتر از بسیاری از قارچ های دیگر است.

محتوای کربوهیدرات و فیبر خام قارچ خشک مورد بررسی قرار گرفت و به ترتیب 26-28٪ و 59٪ بود

همچنین متالوپروتئاز که زمان لخته شدن را به تاخیر می اندازد. ارگوسترول (پروویتامین D2)؛ نوکلئوزیدها؛ و نوکلئوتیدها (آدنوزین و گوانوزین)

تاثیرات گانودرما بر دیابت

از آنجایی که عصاره گانودرما لوسیدوم (G. lucidum، Lingzhi) به عنوان یک درمان کمکی جایگزین برای دیابت گزارش شده است، کارهای زیادی روی آن انجام شده است. در میان بسیاری از ترکیبات فعال بیولوژیکی گانودرما، پلی ساکاریدها، پروتئوگلیکان ها، پروتئین ها و تری ترپنوئیدها اثرات کاهش قند خون دارند.

در چند دهه گذشته ، دیابت در کشورهای توسعه‌یافته و نیز در حال توسعه شیوع چشم‌گیری داشته است، به طوری که این بیماری را در اولویت اصلی سلامت در سطح جهان قرار داده است . با وجود استراتژی‌های پیشگیرانه، مدیریت دیابت همچنان نیاز به توجه و کنترل دارد . به همین جهت استفاده از مواد غذایی فراسودمند در رژیم غذایی برای پیشگیری و کنترل دیابت اهمیت ویژه‌ای دارد. از جمله این مواد غذایی که از دیرباز به علت حضور ترکیبات سودمند و شاخص گلیسمی پایین مورد توجه بوده‌اند، خانواده قارچ‌ها هستند . از قرن چهارم، مصرف قارچ گانودرما لوسیدوم به عنوان قارچ طولانی‌کننده عمر در بین چینی‌ها رواج داشته است و از برتری‌های مهم این قارچ می‌توان به اثر ضددیابتی آن اشاره کرد . در کنار اثرات مفید متفاوتی که این قارچ داراست، مصرف این قارچ طبیعت مسمومیت‌زایی را در الگوهای حیوانی و انسانی نشان نداده است . این قارچ اصالتاً یک قارچ شرقی است که مصرف آن برای نگهداری و بالا بردن سطح سلامت در چین، ژاپن و دیگر کشورهای آسیایی رواج داشته است . مزایای مصرف این قارچ در بیماری‌های گوناگون نیز بررسی و مطالعه شده است. از اثرات این قارچ می‌توان به اثر تقویت‌کنندگی دستگاه ایمنی و درنتیجه کمک به درمان بدخیمی‌ها (در مطالعات انسانی و حیوانی) رویارویی با عفونت‌های ویروسی و باکتریایی  و اثرات محافظت‌کننده کبد اشاره کرد مطالعات متعدد حیوانی و مطالعات محدود انسانی به بررسی اثرات ضددیابتی این قارچ ارزشمند پرداخته‌اند . رویکرد بیشتر مطالعات ، بررسی علت و مکانیسم‌های احتمالی متفاوت در اثرگذاری قارچ گانودرما در کنترل هیپرگلیسمی است که از آن جمله می‌توان به وجود پلی‌ساکاریدهای موجود در قارچ اشاره کرد که عمدتاً از راه بهبود میزان انسولین و تسهیل انتقال گلوکز سبب بهبود متابولیسم گلوکز می‌شوند .  پروتئوگلیکن‌ها و پپتیدهای این قارچ نیز با تأثیرگذاری بر گیرنده سیگنال‌های انسولین در کاهش استرس اکسیداتیو داخل سلولی مؤثر هستند  که شاید نقش مؤثری در کنترل عوارض دیابت ایفا کنند . تری‌ترپنوئیدهای استخراج‌شده ، مهارکننده آنزیم‌های آلدوز ردوکتاز و آلفا-گلوکوزیداز هستند که افزایش این دو آنزیم پیش‌بینی‌کننده عوارض دیابت است. عصاره‌های آبی و الکلی این قارچ نیز با افزایش تراوش انسولین و کاهش مقاومت گیرنده‌ها در درمان دیابت مؤثر بوده‌اند .

اثر مصرف قارچ گانودرما لوسیدوم در درمان و کنترل دیابت
از دیرباز مطالعات مختلف به بررسی اثر قارچ گانودرما لوسیدوم در کنترل بیماری دیابت پرداخته‌اند. از آن میان، مطالعه‌ای در سال 1985 با بررسی اثر مصرف دو پلی‌ساکارید مشتق‌شده از بافت اندام بارده قارچ گانودرما لوسیدوم بر موش‌های دیابتی‌شده توسط آلوکسان نشان داد پس از مصرف 100 میلی‌گرم از پلی‌ساکاریدهای نام‌برده، میزان گلوکز خون و میزان گلیکوژن کبدی به طور معنی‌دار کاهش و سطح انسولین پلاسما افزایش یافت و مکمل‌یاری سبب کنترل آنزیم‌های متابولیزه‌کننده کبدی شد . پس از آن، مطالعه‌ای در سال 2004 در بیماران دیابت نوع 2 نشان داد پس از مصرف کریستال پلی‌ساکاریدهای استخراج‌شده از قارچ گانودرما لوسیدوم، سطح گلوکز خون و میزان هموگلوبین گیکوزیله‌شده به طور قابل ملاحظه‌ای کاهش یافت . مطالعات پسین نیز به بررسی اثر ضدگلیسمی کمپلکس این قارچ و سایر مواد پرداخته‌اند و تأثیر مفید آن‌ها را نیز در کنترل عوارض ناشی از دیابت گزارش کرده‌اند .

مکانیسم اثر ترکیبات مختلف قارچ گانودرما لوسیدوم بر کنترل دیابت و هیپوگلیسمی
مطالعات مختلف نشان دادند یکی از موارد مؤثر در کنترل دیابت، پلی‌ساکارید‌های استخراج‌شده از قارچ گانودرما لوسیدوم هستند. دراین راستا فعالیت‌های گلوکوکیناز کبدی، فسفوفروکتوکیناز و گلوکز 6-فسفات دهیدروژناز تقویت شده و فعالیت گلیکوژن‌سنتتاز مهار می‌شود که این دو عامل سبب کاهش تولید گلوکز کبدی شده و از افزایش قند خون پیشگیری می‌کنند. این پلی‌ساکاریدها همچنین سبب کاهش mRNA در تولید آنزیم‌های گلیکوژنولیز و گلوکونئوژنز مانند گیلکوژن‌فسفوریلاز، فروکتوز 1 و 6-بیس‌فسفاتاز، فسفوانول پیروات کربوکسی‌کیناز و گلوکز 6-فسفاتاز می‌شوند .
پلی‌ساکاریدهای گانودرما لوسیدوم نیز می‌توانند با محافظت سلول‌های پانکراس از مرگ سلولی و ترمیم و ساخت دوباره سلول‌های β پانکراس با تنظیم Bcl-2 یک پروتئین ضدمرگ سلولی و PDX-1‌ پروتئینی که سبب افزایش تولید سلول‌های β می‌شوداثرات مفید هیپوگلیسمی ایفا کنند . بازدارندگی پلی‌ساکاریدها از فعالیت NF-κB‌ نیز مکانیسم احتمالی دیگری است که در موش‌های دیابتی‌شده با آلوکسان مطرح شد .گانودران B، گلیکان اصلی جداشده از گانودرماست که ساختار آن به صورت 1→β1 6→β1 دی-گلوکوپیرانوز است . بررسی خواص مکانیسمی آن در کنترل قند خون و بهبود سطح انسولین پلاسما نشان داد اثر این ماده عمدتاً پس از سه تا هفت ساعت از مصرف آغاز می‌شود. گانودران B باعث بهبود مصرف گلوکز در بافت‌های محیطی و کبدی و افزایش شتاب متابولیسم گلوکز در کبد می‌شود. این ماده سبب برانگیختن فعالیت گلوکوکیناز کبدی، افزایش آنزیم گلوکز 6-فسفات‌دهیدروژناز و درنتیجه کاهش فعالیت گلوکز 6-فسفات می‌شود. این ماده با کاهش فعالیت گلیکوژن‌سنتتاز بدون تأثیر بر فعالیت فسفوریلاز A باعث کاهش اندوخته کبدی گلیکوژن شده و روی هم رفته کارکرد خود را با تحریک متابولیسم گلوکز در بافت‌ها مانند روده باریک و کبد اجرا کرده و تأثیری بر افزایش حساسیت سلول‌ها به انسولین نمی‌گذارد . پروتئوگلیکن‌های موجود در قارچ گانودرما لوسیدوم به هفت بخش تقسیم می‌شوند که از بین آن‌ها FYGL‌ در دسته پنجم قرار دارد و نقش مهمی در کاهش قند خون و افزایش انسولین ایفا می‌کند FYGL  .

پیش‌بینی می‌شود PTP1B نقش بسیار مهمی در کنترل دیابت داشته و به صورت منفی تنظیم‌کننده سیگنال‌های گیرنده انسولین باشد و نیز بیان گیرنده واحدهای β انسولین را کاهش دهد . FYGL نیز با اثر بر بیان پروتئین انتقال‌دهنده گلوکز 4 روی سلول‌های ماهیچه‌های اسکلتی و آدیپوسیت‌ها و همین‌طور تأثیر بر بیان پروتئین انتقال‌دهنده گلوکز 2‌ کبدی منجر به استفاده بیشتر سلول‌های عضلات و بافت چربی از گلوکز و کاهش برون‌ده گلوکز کبد به داخل خون می‌شود که در پایان به کاهش گلوکز سرمی می‌انجامد . با توجه به فعالیت آنتی‌اکسیدانی ، FYGL  توان ترمیم سلول‌های پانکراس در موش‌های دیابتی را دارد.پروتئین استخراج‌شده از قارچ گانودرما لوسیدوم با نام لینگ‌زی 8‌ توان کاهش قند خون از طریق کاهش نفوذ لنفوسیت‌ها و افزایش شناخت پادتن انسولین در سلول‌های بتا و تنظیم فعالیت‌های سیستم ایمنی در جهت جلوگیری از ایجاد دیابت به واسطه تنظیم سلول‌های سیستم دفاعی را دارد. از تأثیرهای پروتئین LZ-8 بر سیستم دفاعی می‌توان تحریک سلول‌های تنظیم‌کننده +FOXP3 را نام برد که می‌تواند باعث تولید CD-18 وابسته به تولید اینترلوکین-2 و تحریک سلول‌های Treg از طریق تحریک سیگنال‌های پایین‌آورنده CD-45 شود .
تری‌ترپنوئید‌های موجود در قارچ گانودرما عبارت‌اند از گانودریک اسید C2، گانودریک اسید Df، گانودریک اسید C1، گانودرنیک اسید A و گانودرول B که خواص بازدارندگی بر تولید آلدوز ردوکتاز و آلفا-گلوکوزیداز دارند ، با توجه به اینکه آلدوز ردوکتاز منجر به گرد آمدن سوربیتول و در پی آن بروز عوارض دیابت از جمله نوروپاتی، نفروپاتی و رتینوپاتی می‌شود ، بنابراین تأثیر ضددیابتی انواع مختلف تری‌ترپنوئیید‌ها با توجه به ساختار آن‌ها در مطالعه ما و همکاران نشان داده شده است . آلفا-گلوکوزیداز نیز باعث تبدیل دی‌ساکارید‌ها و اولیگوساکارید‌ها به گلوکز و قرار دادن آن‌ها در اپیتلیوم روده کوچک می‌شود؛ بنابراین مهار این ترکیبات از جذب گلوکز و درنهایت افزایش قند خون جلوگیری می‌کند .

خواص آنتی‌اکسیدانی قارچ گانودرما لوسیدوم و نقش ضددیابتی آن
پژوهش‌های مختلف نشان داده‌اند ترکیبات قارچ گانودرما لوسیدوم خواص آنتی‌اکسیدانی نیرومندی دارد تا این اندازه که حتی در بدخیمی با شرایط استرس اکسیداتیو ، مصرف آن به عنوان داروی مکمل در کنار درمان‌های شیمی‌درمانی به کار گرفته شده است . فعالیت آنتی‌اکسیدانی قسمت‌های مختلف جداشده از قارچ گانودرما به صورت In vitro با روش‌های مختلف از جمله فعالیت بازدارندگی با استفاده از 2 و 2 دی‌فنیل-1-پیکریل‌هیدرازیل و قدرت احیاکنندگی، توانایی شلاته کردن، فعالیت بازدارندگی رادیکال هیدروکسیل 2 و 2-آزینو-بیس(3-اتیل‌بنزوتیازولین-6-سولفونیک‌اسید)، فعالیت بازدارندگی رادیکال سوپراکسید و فعالیت بازدارندگی پراکسید هیدروژن مورد ارزیابی قرار گرفت و بر اساس نتایج، پلی‌ساکارید‌های استخراج‌شده از این قارچ به صورت هموگلوکان و هتروگلوکان قابلیت آنتی‌اکسیدانی ویژه‌ای از خود نشان دادند . مطالعه‌ای دیگر نیز قابلیت آنتی‌اکسیدانی عصاره پلی‌ساکارید این قارچ را به روش سطح پاسخ نشان داده و تأیید کرده است . در ابتدای پیدایش این قارچ نشان داده شد تری‌ترپن‌های استخراج‌شده از آن حاوی مقادیری از گانودریک اسید ، لوسیدنیک اسید B و گانودرمانون تریول با خواص آنتی‌اکسیدانی بالا هستند . با توجه به این نکته که استرس اکسیداتیو همواره در پاتوژنز بیماری دیابت و عوارض مرتبط با آن نقش مؤثری دارد ، آئوآچری و همکاران در مطالعه خود افزایش معنی‌دار سطح مالون ‌دی‌آلدئید ، کاهش مقدار گلوتاتیون ، کاهش فعالیت G6PDH‌ به واسطه کاهش فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیداتیو گلوتاتیون‌پراکسیداز و گلوتاتیون‌ردوکتاز و تا حدی افزایش فعالیت سوپراکسید دیسموتاز را در بیماران دیابتی گزارش کردند و نشان دادند با افزایش میزان هموگلوبین گلوکوزیله HbA1c خون ، فاکتور‌های استرس اکسیداتیو مذکور نیز در مبتلایان دیابت افزایش یافت . در همین راستا ، عصاره پروتئوگلیکن قارچ گانودرما  FYGL  منجر به افزایش آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی سوپراکسید دیسموتاز ، کاتالاز و گلوتاتیون‌پرکسیداز شد . همین‌طور در موش‌های دیابتی‌شده با استرپتوزوتوسین ، میزان آنتی‌اکسیدان‌های آنزیمی و غیرآنزیمی سرمی پس از درمان با پلی‌ساکاریدهای گانودرما به طور چشم‌گیر و وابسته به دوز مصرف افزایش یافت . مصرف قارچ گانودرما لوسیدوم نیز با توجه به خواص آنتی‌اکسیدانی از طریق افزایش سوپراکسید دیسموتاز منگنز و فعالیت گلوتاتیون‌پراکسیداز بافتی باعث تسریع بهبود زخم ایجادشده ناشی از دیابت شد . بنابراین این‌طور می‌توان نتیجه گرفت که مصرف قارچ گانودرما به واسطه دارا بودن خواص آنتی‌اکسیدانی در کنترل عوارض ناشی از دیابت نقش بسزایی دارد . اثرات ضدالتهابی و ایمونولوژیک گانودرما لوسیدوم و نقش آن در کنترل عوارض مربوط به دیابت
بیماری دیابت با پیدایش وضعیت التهابی در بدن مرتبط است که خود موجب فعال شدن سیستم ایمنی داخلی می‌شود . مقادیر فاکتورهای التهابی اینترلوکین-6 ، فاکتور نکروزدهنده تومور آلفا و سطح پروتئین واکنش‌دهنده حاد در سرم موش‌های دیابتی‌شده با استرپتوزوتوسین افزایش یافت . در بیماری دیابت نوع 2، واکنش‌های التهابی باعث گسترش بیماری و افزایش عوارض ناخواسته آن می‌شوند . واسطه‌های التهابی می‌توانند عملکرد سلول‌های β را مختل و همین‌طور باعث مرگ سلولی شوند که این عامل درنهایت منجر به کاهش حساسیت به انسولین و اختلال در دیواره‌های رگ‌های خون و سلول‌های بتای پانکراس می‌شود . در مطالعه‌ای مصرف پلی‌ساکارید‌های گانودرما لوسیدوم در موش‌ها باعث کاهش سطوح TNF-α و IL-6 در چربی اپیدیدیم شد . همچنین کریستال‌های پلی‌ساکارید این قارچ باعث تقویت سیستم ایمنی با بهبود سطح سیتوکین‌های IL-12 ،IL-6 ،‌IL-1‌ اینترفرون IFN-γ‌ و TNF-α در سلول‌های طحال موش شدند . واکنش‌های ایمنی نظیر تغییر در نوع فنوتیپ لنفوسیت‌ها و کاهش سطح مارکر لنفوسیت B یعنی +CD45ra نیز عوارض بیماری دیابت را افزایش خواهد داد. در این راستا ، مصرف اسپور‌های قارچ گانودرما لوسیدوم باعث کاهش سطح نسبت +CD4+/CD8 لنفوسیت T و نیز کاهش مرگ لنفوسیت‌های نوع B در موش‌های دیابتی شد . درنتیجه ، خصوصیت تنظیم‌کننده سیستم ایمنی قارچ گانودرما لوسیدوم می‌تواند نقش بسزایی در کنترل عوامل التهابی دیابت داشته باشد مقایسه مصرف قارچ گانودرما و داروهای کاهنده قند خوندر بین مطالعات حاضر، پنج مطالعه به مقایسه مصرف داروهای کاهنده خون و قارچ گانودرما لوسیدوم در نمونه‌های حیوانی پرداختند . نتایج حاصل از این مقایسه نشان داد مصرف پلی‌ساکارید‌های این قارچ با داروی متفورمین و گلیبن کلامید رقابت می‌کند . همچنین مصرف پروتئوگلیکن‌های گانودرما لوسیدوم  و عصاره قارچ گانودرما تأثیرات مشابهی با متفورمین به جای گذاشت. اسید گانودریک مشتق‌شده از این قارچ نیز تأثیرات مشابهی با درمان با گلیبن کلامید در کنترل دیابت و عوارض آن در موش‌های دیابتی‌شده داشت .
بحث و نتیجه‌گیری
با توجه به شیوع رو به گسترش بیماری دیابت و بروز اختلالات متابولیسمی ناشی از آن، اخیراً توجه عموم به مصرف قارچ‌های خوراکی معطوف شده است. اثرات سودمند قارچ گانودرما لوسیدوم در کاهش قند خون و هموگلوبین گلیکوزیله با توجه به مکانیسم‌های شرح داده‌شده در مطالعات حیوانی به اثبات رسیده است، ولی از آنجایی که مطالعات محدود انسانی به بررسی مصرف اثر آن بر هیپرگلیسمی پرداخته‌اند و مکانیسم‌های احتمالی اندکی نیز در نمونه‌های انسانی پیشنهاد شده است، لازم است برای تکمیل ادعای تأثیرگذاری قارچ گانودرما در درمان دیابت، کارآزمایی بالینی بیشتری در این راستا انجام شود. باید خاطرنشان کرد به علت هتروژن نبودن نمونه‌ها، شیوه مکمل‌یاری و ترکیبات استخراج‌شده متفاوت، این تحقیق قادر به معرفی دُز مؤثر و چگونگی مصرف آن نخواهد بود.
همین‌طور این مطالعه مروری پیشنهاد می‌کند با توجه به اثرات مشابه این قارچ با داروهای کاهنده خون، احتیاط‌های لازم در رابطه با هیپوگلیسمی احتمالی ناشی از مصرف هم‌زمان با داروهای مربوطه در بیماران مبتلا صورت پذیرد. در ضمن در کارآزمایی‌های بالینی تداخلات دارویی ـ غذایی این قارچ در سایر بیماری‌ها نیز باید مورد بررسی قرار گیرد. استفاده کاربردی از این قارچ در فرمولاسیون صنایع غذایی نیز می‌تواند راهگشایی در تولید غذاهای رژیمی و فراسودمند در ارتقای سطح سلامت جامعه و به‌خصوص بیماران دیابتی باشد

admin
ارسال دیدگاه